Yaşlanmayı durdurmada ve çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan kök hücre, sağlıklı ve uzun bir ömür sürdürebilmek için umut ışığı oluyor
Kök Hücre Teknolojileri Kordon Kanı Bankası ONKIM’in doktorlarından Aysel Yurtsever, sağlıklı bir yaşamın sigortası olarak kabul edilen kök hücre teknolojisi hakkında sorularımızı yanıtladı.
Kök hücre nedir?
Bölünerek kendilerini yenileyebilen, özelleşmiş görevler üstlenen, organları oluşturabilecek biçimde farklılaşan hücrelere kök hücre denir.
Kök hücrelerin önemi nedir?
Kök hücre çalışmaları bilim ve teknoloji gündeminin en önemli ve en çok tartışılan konularındandır. Günümüzde kök hücreleri yıpranmış dokuların ve çeşitli hastalıkların tedavilerinde umut ışığı olmaktadırlar.
Kök hücrelerin estetik ve anti-aging için önemi nedir?
Kök hücrelerinin tedavi dışındaki en önemli yanı estetik ve anti –aging dir. Yaşlanmayı geciktirmek; durdurmak artık bir hayal olmaktan çıkıyor.
Kök hücre kaynakları nelerdir?
Kök hücre kaynakları embriyonik (döllenmiş yumurta) ve embriyonik olmayan kaynaklardır. Embriyonik olmayan kaynaklar:
Fetüs kök hücreleri: Düşük ve sonlandırılmış gebelik materyalinden elde edilirler.
Erişkin Kök Hücreleri: Her yaştaki insanın çeşitli doku ve organlarında bulunan kök hücrelerdir. Kemik iliği ve erişkin çevre kanından çeşitli yöntemlerle elde edilirler. Karın yağları, süt ve azı dişleri pulpasında da kök hücreler vardır.
Kadavra kök hücreleri: Öldükten kısa bir süre sonra elde edilen hücrelerdir.
Göbek kordonu ve plasenta kök hücreleri: Doğum sonrası göbek kordonundan ve plasentadan (eşten) elde edilebilen kök hücrelerdir.
Kordon kanı kök hücresi neden saklanmalıdır?
Bebeğin kendi kordon kanı daha ileriki yaşları için sigortasıdır. Kordon kanı kök hücresi, bebeğin kendi kanı olduğu için uyum sorunu yoktur. Ayrıca aile bireylerine de doku grubu uyumu olasılığı diğer kök hücre kaynaklarına göre daha yüksek orandadır. Kök hücre nakillerinde doku uyumu büyük önem taşır.
Kordon kanı ve yetişkin kök hücresi nasıl saklanır?
Kordon kanı ve yetişkin kök hücresi dondurularak saklanır. Dondurularak saklama işlemi -196 oC derecede sıvılaştırılmış azot içinde gerçekleşir. ONKİM kordon ve yetişkin kanından kök hücreleri içeren çekirdekli hücreleri ayrıştırarak saklar. Ayrıştırılmış dondurulmuş hücrelerin çözülmesinde canlılık oranı çok yüksektir. Türkiye de şimdilik öngörülen saklama süresi 15 yıldır. Kişi için özel saklama yöntemine otolog kordon kanı saklama denir. Saklamanın bir de allojenik olan biçimi vardır.
Allojenik kordon kanı ne demektir?
Kendinden veya ikizinden alınan kök hücre nakli dışındaki tüm nakiller allojeniktir. Farklı kordon kanlarından kök hücreler ayrıştırılabilir ve gerektiğinde kullanılmak üzere dondurarak saklanabilir.
Allojenik kordon kanı saklamanın ve doku grubu uyumunun önemi nedir?
Kök hücre nakillerinde doku uyumu büyük önem taşır. Birçok acil tedavi gerektiren hastada doku grubu uygun verici kök hücresi bulunamamaktadır. ONKİM, allojenik kordon kanından doku grubu uyumu (HLA Tiplemesi) sağlayarak uluslar arası çapta vericiye uygun kök hücre olanağı sağlar. Vücuttaki hücrelerin tamama yakını bağışıklık sistemi tarafından tanınan "kimlik kodu" taşırlar. Bu kodların yarısı anne ve babadan HLA (Human Leucocyte Antigen - İnsan Lökosit Antijen i) adı verilen genler aracılığı ile kalıtsal olarak geçer. Kök hücre transplantında nakledilen hücrelerin HLA tipinin kullanılacak kişinin HLA tipine çok yakın olması gerekir. HLA tiplerinin birbirine çok yakın olması halinde doku uyumundan bahsedilebilir.
Kök hücre nakilleri ile tedavi edilebilen hastalıklar nelerdir?
Kordon kanından elde edilen kök hücrelerle günümüzde tedavi edilebilen bazı hastalıklar:
Kan Kanseri Türleri( Akut Lösemiler, Kronik Lösemiler)
Çeşitli anemiyle seyreden kan hastalıkları
Çeşitli Kök Hücre bozuklukları
Fagosit bozuklukları
Yağ hücresi depo hastalıkları
Çeşitli Solid Kanser türleri
Kalıtsal eritrosit anormallikler
Konjenital (kalıtsal) bağışıklık sistemi bozuklukları
Diğer kalıtsal hastalıklar
Trombosit anomalileri
Plazma Hücresi Bozuklukları ve diğer pek çok hastalıkta kök hücre tedavileri denenmektedir.
Kaynak: Güneş Gazetesi
Tarih: 08-01-2009
Sağlık, Sayfa 9